Oskar Matute: “Lege berri bat egin aurretik, presazkoa eta ezinbestekoa da LOMCE erabat indargabetzea”

Isabel Celaa Espainiako Hezkuntza Ministroak LOMCEren “neurri polemikoenak” legea erabat indargabetu gabe aldatuko dituela jakinarazi ostean, EH Bilduk berretsi du “presazkoa eta nahitaezkoa” dela LOMCE baliorik gabe uztea lege berri bat egin aurretik. Gure kide Oskar Matutek ohartarazi du LOMCEren zati batzuk aldatuz “atzera begiratzea eta 2006. urtera itzultzea” dela Espainiako Gobernuaren asmoa, aukera aurrera egiteko zimenduak ezartzeko aprobetxatu beharrean.

LOMCE indargabetzeko bidean, Matutek “pauso irmoak” eskatu dizkio Espainiako Gobernuari, eta “ausart” aritzeko deia egin dio lege atzerakoi hori guztiz deseraiki eta LOMCE baliorik gabe utz dezan. “Ikasleen egunerokoan, hezkuntza komunitatean eta errealitate anitzetako autogobernuetan izan duen ondorio negatibo eta mingarriengatik”, azaldu du.

EH Bilduk betidanik defendatu du LOMCE indargabetu eta edukiz hustu zitekeela, inolako ñabardurarik gabe. “Ezinbestekoa da hankaz gora jartzea, are gehiago gizarteak hezkuntzan dituen beharrei errespetuan oinarritutako perspektiba inklusibo, parekide eta laiko batetik erantzun nahi badiogu”, gehitu du Matutek.

Koalizio subiranistak pozez hartu du gaur aurkeztutako aurreproiektuak LOMCEren indargabetzea bere gain hartzea, baina kezkatuta agertu da Hezkuntza Ministroak ez duelako “konpromiso argirik” erakutsi Euskal Hezkuntza Komunitateak eta Eusko Legebiltzarreko Autogobernu ponentziak aldarrikatu duten “hezkuntza eskumen esklusiboari buruz”.

EH Bilduk Hezkuntza Batzordean duen bozeramaileak, horrez gainera, agerian utzi ditu Espainiako Gobernuaren kontraesanak LOMCEren inguruan. “Joan den uztailean, ministroak agintaldiaren xehetasunak eman zituenean, argi utzi genuen ezinbestekoa eta presazkoa zela LOMCE erabat baliogabetzea lege berri baterako lehen pauso bezala. Celaak berak erantzun zigun ezinezkoa zela hori egitea. Zalantzan jarri genuen orduan eta gaur xehetutako aurreproiektuak arrazoia eman digu”, gogorarazi du.

Legea tentuz aztertuko duela jakinarazi du EH Bilduk, laikotasun, berdintasun eta kalitate irizpideei erantzuna ematen dien ikusteko. Ildo horretan, autogobernua errespetatzeko eskatu du Matutek, euskal eredu propio baterako Euskal Hezkuntza Komunitateak eginiko apustuari bide emateko. “Euskal gizarteak merezi eta behar dituen erronkei erantzungo lieke horrek”, nabarmendu du.

EHBildu

Fatuarte: «Gero eta gehiago gara argi ikusten dugunok bi abiadurako hezkuntza sistema egonkortzen ari dela»

Azken urteotan Indize Sozioekonomiko-Kultural edo ISEC baxua duten ikasleen multzokatzea areagotzen ari da etengabe Bilboko hainbat ikastetxeetan. Aipatutakoa segregazioa areagotzen ari da hainbat eskolatan. Gaia gaurko Osoko Bilkurara eraman dugu eta bertan egoeraren diagnostikoa jasotzeaz gain, arazoari aurre egiteko neurri zehatzak eskatu ditugu. Ez da posible izan, Bilbon gertatzen ari den eskola segregazioaren auziari heltzeari uko egin diote EAJk eta PSOEk.

Alba Fatuarteren hitzak:

Gero eta gehiago gara argi ikusten dugunok bi abiadurako hezkuntza sistema egonkortzen ari dela. Izan ere, krisiak, pobreziak, desberdintasun sozial, ekonomiko eta kulturalen ondorioz gizartean ireki den arrakala, hezkuntza sisteman ere gertatzen ari da; nahiz eta eskolak, berez, funtzio berdintzailea eta orekatzailea bete behar duen.

Zoritxarrez, azkenaldian garatu diren politiken eta garai berriei egokitzeko zailtasunen ondorioz, hezkuntza klasifikatua, mailakatua, segregatua dugu, baita Bilbon ere: alde batetik zuriak eta maila sozial ekonomiko batekoak; bestetik maila ekonomiko – sozial kultural baxuagokoak. Migrazioa ere, maila ekonomikoaren arabera banatzen da.

Beraz, segregazioaz hitz egiten dugunean, zertaz ari gara? ez gara ari soilik jatorriaren araberako segregazioaz, gure mozioan aipatu bezala, indize sozioekonomiko-kulturalaz baizik. Eta era berean, ez gara ari soilik publiko eta pribatuaren arteko segregazioaz; sare publikoaren baitan ere ematen baita, eta baita itunpekoan ere.

Eskola segregazioa beraz, erpin anitzetako gaia da eta ezin diogu soilik hezkuntzatik aurre egin; orotariko politika publikoak mahai gaineratzea eskatzen du: politika sozialak, inklusio politikak, hirigintza, enplegu politikak, eta abar luze bat. Edozein kasutan, argi dagoena da oraindik ere erronkari ez zaiola behar bezala heldu, eta ez dela lortu erantzun bateratu eta adostu bat ematea hezkuntza komunitatearekin elkarlanean. Horregatik guztiagatik aurkeztu dugu EHBildu udal taldetik proposamen hau.

EH Bildu Bilbo

Fatuarte: «Euskara ere ondarea da eta hiriaren eraldaketak eragin handia du hiztunen jardunaren bilakaeran»

EH Bilduren eskariz, HAPO-ak euskararen erabileran izango duen eragina aztertzea onartu du PPren abstentzio bakarrarekin gaurko Osoko Bilkuran. “Euskararen erabilera %3koa baino ez da Bilbon. Euskaldun asko dago, baina hirian zehar sakabanatuta eta HAPOan egin daitezkeen aldaketak eragina izan dezakete hizkuntzaren erabileran. Hori aztertu behar da eta beharrezko neurriak hartu”, azaldu du Alba Fatuarte Alternatibako kide eta koalizioko zinegotziak.

Zehazki hau izan da onartu dena:

Bilboko Udalbatzak Udal gobernu batzordeari agintzen dio, Bilboko HAPOaren berrikuspenean, euskararen erabileraren normalizazioari dagokionez izan lezaketen inpaktua ebaluatu dezan eta ebaluazio horren emaitzen arabera egoki irizten zaizkien neurriak proposatzea.

Alba Fatuarteren hitzak:

Legegintzaldiko proiektu garrantzitsuenetako bat Hiria Antolatzeko Plan Orokorra berritzea izango da. Honezkero guztiok argi daukagu erronka handia izango dela, proiektu hau ez delako mapa edo plano sorta soila. Izan ere, plan honek etxebizitza, ekipamendu eta azpiegiturak antolatzeaz gain, hiri-eredu bat marraztuko du, eta eredu hori jasangarria, arduratsua, orekatua eta aberasgarria izatea nahi badugu, ezinbestean zeharkakoak diren hainbat aldagai kontuan izan beharko dira, hasiera batean hirigintzarekin harreman zuzena ez dutela badirudi ere. Badakigu hauetako aldagai batzuk dagoeneko kontuan hartuko direla: Herritarren parte-hartzea edota genero ikuspegia, esaterako; baina hauek ez dira guztiak: Hizkuntzaren faktorea falta da.

Bitxia da nola lotzen dugun oso modu errazean hirigintza ondarearekin eta identitatearekin, baina askotan ez gara konturatzen zaindu eta mantendu beharreko ondare hori ez dagoela arkitektura edo ingurumenarekin bakarrik lotuta. Euskara ere ondarea da eta hiriaren eraldaketak eragin handia du hiztunen jardunaren bilakaeran. Batzuek esango dute erdal hiztunengan ere eragina izan ditzaketela hiriaren aldaketek, baina ez dezagun ahaztu egoera diglosiko eta desorekatu batean gaudela, eta egoera ezegonkor eta gutxituan dagoen euskal hiztunen komunitateak askoz nabarmenago pairatuko dituela eragin horiek.

Arriskuak ez dira txikiak. Aspalditik soziolinguistikan adituek azaldu dute nola globalizazioaren eraginpean sustatu diren urbanizazio prozesu azkarrek herrien hizkuntza ohiturak kaltetu dituzten. Fenomeno hauei aurre egin beharko genieke, ahozkotasunean eta euskal hiztunengan zehazki eragin dezaken kaltea ekiditeko. Eta hau Bilbo bezalako hiri handietan egitea are garrantzitsuagoa da. Zergatik? Hain justu, biztanle gehienak bertan bizi direlako. Arazoa da hemen “arnasgune geografikoetan”, edo bestela esanda, euskaraz trabarik gabe bizitzeko aukera ematen duten herrietan baino sakabanatuago bizi garela euskaldunok eta horregatik da hain garrantzitsua hirietako “arnasgune soziofuntzionalak”, hau da, euskara nagusi den espazio fisikoak, euskaraz naturaltasunez bizitzeko aukera ematen duten horiek babestea, kudeatzea eta antolatzea.

Horretarako estrategia urbanistiko argi bat zehaztu beharko dugu, euskal hiztunen komunitatea hirigintzatik bertatik, hiri-eredutik bertatik indartuz. Ingurune fisiko eta naturaren alorrean, Pagasarri, Artxanda eta Kobetamendiren artean bioaniztasuna zaintzeko korridore ekologiakoek Bilboko Eraztun Berdea osatuko duten bezalaxe, mendietako magalek paisaian duten eragina zainduko den bezalaxe, euskararen arnasgune soziofuntzionalak lotzeko eta saretzeko estrategiak garatu daitezke, eta horretarako, Hiria Antolatzeko Plan Orokorra berrizteko parte hartze prozesuak aukera paregabea ematen digu.

Gainera, ezin dugu ahaztu, legeak berak hau egitera behartzen gaituela. Izan ere, 2016an onartutako Udal Legearen arabera, Udal euskaldunetako egoera soziolinguistikoan eragina izan dezaketen proiektu edo plangintzak onesteko prozeduran, ekimen horiek euskararen erabileraren normalizazioari dagokionez izan lezaketen inpaktua ebaluatuko da, eta ebaluazio horren emaitzen arabera egoki irizten zaizkien neurriak proposatuko dira.

Guk uste dugu dudarik gabe Bilboko HAPO berriak hiriaren egoera soziolinguistikoan eragina izango duela, eta horrenbestez, eragin linguistiko hori ebaluatu beharko litzateke, eta genero ikuspegiarekin egingo den bezalaxe, hizkuntza ikuspegia txertatu HAPO berrian. Esaterik ez dago Euskal Herria Bildurentzat eragileen parte hartzerik gabe prozesu honek ez duela zilegitasunik izango, beraz adituen ekarpenaz gain, egunerokoan lanean ari diren euskalgintzako eragileen ahotsa entzutea eta kontuan hartzea ezinbestekoa izango dela.

Hauxe da gure proposamena eta euskararen normalizazio prozesua indartzeko eta euskalgintza babesteko helburua, gu guztiona dela aurreikusita, espero dugu gainontzeko udal-taldeen babesa izatea.

EH Bildu Bilbo

Hizkuntza Eskolaren eskaera handitzeko konpromisorik ez Bilboko Udalean

Gure kide eta EH Bildu Bildoko zinegotzi Alba Fatuarteren hitzartzea azken udalbatzan, Hizkuntza Eskola publikoetan euskara ikasteko plaza kopurua handitu beharraren inguruan.

Hizkuntza Eskola Ofizialen datuak aztertuz gero, argi eta garbi ikusiko dugu eskaintza oro har ez dela eskabideak asetzeko nahikoa, ez Bilbon, ezta beste herrietako eskoletan ere. Bilboko kasuan, 2015/2016 ikasturteko matrikulazio datuen arabera, 17.128 eskabide jaso ziren eta soilik 7.112 eskaintzen ziren. Hau da, 10.000 lagun inguru plazarik gabe gelditu dira Bilboko Hizkuntza Eskolan azken ikasturtean eta hauetatik 1.500 lagun ziren euskara ikasteko eskabidea egin eta plazarik gabe gelditu zirenak. Gaurko Osoko Bilkuran, Udalberrik proposatuta Hizkuntza Eskola handitzeko eskaera jorratu da eta hitz politikak baino ez dira atera gobernuaren aldetik, inolako konpromisorik gabekoak.

Datuak aztertzen baditugu, ikusten da hau hizkuntzeta guztietan ere gertatzen dela. Gainera, euskararen kasuan, kontuan izan behar dugu Bilbon euskaltegien sare zabal bat dagoela, nahiz eta oraindik auzo batzuetan, Otxarkoagan esaterako, bilbotarrek euskara ikasteko aukerarik ez duten. Edonola ere, eta Hizkuntza Eskola Ofizialera itzulita, agerikoa da, bai euskaraz eta bai beste hizkuntzatan ere, eskaintza ez dela nahikoa.

Horregatik harritu egiten gaitu gobernuak aurkeztutako emendakinean irakurtzea Jaurlaritzarekin kolaboratuko duzuela eskaintzaren egokitzapenaren inguruan, HORI BEHARREZKOA IZANGO BALITZ. Hau da, ez duzue sikiera onartzen eskaintza handitzea beharrezkoa dela eta gainera ez duzue inongo konpromisorik hartzen Jaurlaritzari eskaintza handitzea eskatzeko.

Eta nire harridurarekin jarrituz, beste kontu bat alderdi sozialistari dagokionez. Zuek  gobernuko kide moduan, proposamena babesten duzue, baina kontua da, oposizioan zaudetenean askoz ere exigenteagoak zaretela gai honekin. Izan ere, Gipuzkoako Batzar Nagusietan, EHBilduren botuekin batera bi proposamen onartu dira, bata 2014an eta bestea aurten bertan, 2016ko ekainean, non Jaurlaritzari zuzenean eskatzen zaion Hizkuntza Eskola Ofizialen eskaintza handitzea, ahalik eta eskaera gehien asetze aldera. Beraz, eskatuko genizueke behintzat, gobernuan zaudetenean oposizioan bezain zorrotzak izatea zuen eskakizunekin, ze oposiziotik gauzak eskatzea ez da hain zaila; benetako erronka dator kudeatzeko ardura duzunean, horri eustea.

Edonola ere, harritzen ez nauena emendakin honen konpromiso falta itzela da. Eta ez nau harritzen, zeren EHBilduko Legebiltzarreko taldeak galdera bat egin du gai honen inguruan duela sei hilabete eskas, eta Cristina Uriarte, jarduneko sailburuak sinatutako erantzunaren arabera, Jaurlaritzak oraingoz ez du inongo asmorik eskaintza zabaltzeko.

Amaitzeko esatea EH Bilduk Hizkuntza Eskola Ofizialen beharra aldarrikatzen duela, zerbitzu publiko hau indartu behar dela uste duela, eta emendakin honetan ordea udal gobernuaren konpromiso falta besterik ez dugu ikusten. Abstentzioa izango da beraz gure bozka.

EH Bildu Bilbo

Alternatibak bat egiten du STEILAS eta ELA sindikatuek LOMCEren aurka deitutako mobilizaio egunarekin

Alternatibak bat egiten du biharko, urriak 26, STEILAS eta ELA sindikatuek, hezkuntza alorreko hainbat eragileren babesarekin, Hegoaldean deitutako mobilizazio egunarekin, Euskal Herriarentzat hezkuntza sistema propioa aldarrikatu eta LOMCE zein honen izenean aplikatutako Heziberri eta errebalidak ezartzearen aurka.

LOMCEren kontrako hitzak ez ezik, urratsak ere egin behar direla gogorarazi behar zaie Gasteizko zein Iruñeko gobernuei, izan ere, erreformaren ondorio larrienetako batzuen aurrean, kontrol neurriak kasu, Hegoaldeko administrazioek jaso egin dituzte errebalidak Heziberriren bidez EAEn eta Hezkuntza legearen bidez Nafarroari dagokionez. DBH eta Batxilergoa gainditzeko ebaluazio horiek zer nolakoak izango diren ere inork ez daki, baina aski ezaguna da, aldiz, Espainiako lege atzerakoi bat onartzearen ondorio direla.

Horregatik, pertsona aske eta burujabeak sortu behar dituen hezkuntza sistema propioaren alde, eta eredu kapitalista elikatzea asmo duen eredu baten kontra, bihar ikastetxeetan deitutako lanuztearekin zein arratsaldez lau hiriburuetan antolatutako elkarretaratzeekin bat egitera deitzen dugu.

Alternatibak Iruñerriko sei ikasleen atxiloketa salatu eta kalitatezko hezkuntza publikoaren aldeko borroka txalotu du

Violeta Parraren abesti bat gogora ekarrita: Gora ikasleak, hegazti baten modukoak izanik, animaliari eta poliziari beldurrik ez diotelako! Ausardia hori aitortuz, gaur goizean Iruñerrian Espainiako poliziak gauzatutako sei ikasleen atxiloketa salatzen dugu, eta bide batez, ikasle mugimenduari gure elkartasuna helarazi nahi diogu, beste behin ere, kalitatezko hezkuntza publiko eta barneratzaile baten aldeko borrokaren irudi delako, milaka ikasle bildu zituen pasa den martxoaren 27ko grebarekin erakutsi zuten bezala.  

Aldi berean, Alderdi Popularrak bultzatutako hezkuntza erreformaren kontra altxatzeko antolatuta dagoen gazteria kriminalizatzeko nahia salatzen dugu ere. Nafarroako gazteek urteetan jazarpena sufritu dute, eta Estatuaren Segurtasun Indarren eskutik modu bortitzean zapaldua eta espetxeratua izan da.

Hala eta guztiz ere, Alternatiban gazteenen borroka antolatu hau Euskal Herriaren aldaketa soziala jomuga dugunontzat, koherentziazko adibide bat dela uste dugu.

Euskal gazteria aurrera!

Espainiako Gobernuak bultzatzen duen hezkuntza erreformaren aurka kalera ateratzeko deia egin du EH Bilduk

Hego Euskal Herriko hiriburuetan Espainiako Gobernuak bultzatzen duen hezkuntza legearen erreformaren aurka mobilizazioak egingo dira larunbat honetan, martxoaren 2an, Hego Euskal Herriko hiriburuetan, ELAk, LABek eta STEE-EILAS sindikatuek deituta. EH Bilduk manifestazio horietan parte hartuko duela aurreratzen du, eta bertan egoteko deia egin die herritar guztiei.

Izan ere, Jose Ignacio Wert ministroak bultzatzen duen legea euskararen normalizazioaren flotazio-lerrora jaurtitako misila dela uste du EH Bilduk, eta horrek erantzun bateratua ematea exijitzen duela; herri gisa erantzutea, hain zuzen.

Hezkuntza-eragileen iritzia kontuan arte gabe eta oraingo sistemaren ebaluazioa egin gabe garatutako proiektu honek erakutsi du orain bere benetako helburua: gaztelaniaz besteko estatuko beste hizkuntzak eta beren kulturak marjinal bihurtzea hezkuntzan sisteman eta sistema nazionalismo espainiarraren balioak transmititzearen mesedetan egituratzea. Proiektuak gainera komunitate autonomoen eskumenak zapaltzen ditu eta eredu zentralista bat ezartzen du.

Aurreratu zituen Wert ministroak bere asmoak, Kataluniako umeak “espainolizatu” nahi zituela adierazi zuenean. Horixe baita Hezkuntza Lege berri honen atzean ezkutatzen den benetako asmoa, Euskal Herriko neska-mutikoak nazionalismo espainiarraren esentziarik zaharkituenean heztea ikastetxeetan, bere balio moral eta hizkuntza-irizpide mugatuenekin.

Horren aurrean, bestelako hezkuntza eredu baten alde egiten du EH Bilduk: euskalduna, herritarra, publikoa, laikoa.

Bizi dugun krisi ekonomiko eta sozial ankerarren aitzakiapean, Madrilgo PPren gobernua ondo baino hobeto ari da etxeko lanak egiten eta urteetako beraien asmoak gauzatzen: Espainia bat eta bakarra desiratzen dute; hizkuntza bakar batekin, sinesmen bakar batekin, balio etiko eta moral jakin batzuekin… Azken baten, Euskal Herrian, zoritxarrez, ondo baino hobeto gogoratzen ditugun eta gaindituak behar luketen ez hain aspaldiko garaietara itzularazi nahi gaituzte berriro.

Horregatik guztiagatik, EH Bilduk larunbat honetan egingo diren manifestazioetan parte hartzeko deia egin die herritarrei, gure herria LOMCE lege berriaren aurka dagoela argi uzteko.

Iruneko Akordio Estrategikoaren sinatzaileek Hendaiako ikastolaren aurkako erasoa salatu dute

Ezker Abertzalea, Eusko Alkartasuna, Aralar, Alternatiba eta Abertzaleen Batasuna, 2012ko apirilaren 28an, Irunen, Ficoban sinatutako akordio estrategikoak biltzen dituen indar politikook, Baionako suprefetak Hendaian ikastola berri baten eraikitzearen aurkako erasoari elkarrekin ihardestea erabaki dugu. Oraingoan, Hendaiako ikastolaren aurkako eraso bati buruz ari gara, baina suprefetaren asmoak egi bilakatzen badira, Ipar Euskal Herriko ikastola guztiak kaltetuak izango dira eta desagertzeko zorian egon daitezke.

Baionako suprefetak Ipar Euskal Herrian Seaska eta herriko etxean artean zegoen funtzionamendurako 20 urteetako akordio tazitoa apurtzen du. Suprefetak Seaska eta eskuin zein ezkerreko udalen arteko kontsentuari ezin dio muzin egin. Erabaki hau euskarazko murgiltze hezkuntza sistemaren aurkako eraso zuzena da.

Denek onartutako ohiko jarduera eta suprefetak hartutako posizioaren arteko kontraesanak inoiz baino gehiago agerian uzten du marko juridiko bermatzaile baten beharra, hots, euskararen ofizialtasun estatusa edo perspektiba zabalago batean Frantziako estatuan diren hizkuntz gutxitu guztiena.

Horrez gain, salatu nahi dugu Frantziako Alderdi Sozialista jarrera. François Hollandek Europako Hizkuntz Gutxituen Gutunaren sinadura bere programaren puntu bat egin zuen, eta egun bere gobernuak izendatu duen suprefeta batek argi eta garbi erasotzen du euskarazko murgiltze hezkuntza.

Euskal gizarteari deia luzatzen diogu larunbateko manifestazioan parte hartzeko. Mobiliazioa arratsaldeko 17:00etan abiatuko da, Hendaiako tren geltokitik.

http://alternatiba.net/old-files/p002_f01.jpg

Alternatibak euskaraz bizitzearen alde Donostiako kaleak betetzera deitu du

Alternatibako Kontseilu Nazionaleko kide Mireia Arginzonizek bihar, abenduaren 1a, Euskal Herri osoko euskaltzale eta hizkuntza eskubideekiko errespetua adierazi nahi duten guztiei Donostiako kaleak zeharkatuko dituen elkarretaratzean parte hartzeko deia egin die. Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak deituta, Anoetako estadiotik abiatuko da manifestazioa, 17:00etan, Euskaraz bizi nahi dut lemapean.

“Hizkuntza harremanetarako eta komunikatzeko tresna” dela gogorarazi du Arginzonizek, eta “gure arteko harremanak sortzeko eta egituratzeko lanabesa izateaz aparte, hizkuntza komunitate sendo bat eratzeko ere” badela esan du. Are gehiago, euskal herritarren “nortasuna bermatzeko altxorrik preziatuena ere bada”. Horregatik, herritarren konpromisoa eta bultzada beharrezkoa dela adierazi du, eta gizarte osoari deialdia bidali dio euskara kalean erabiltzera eta bultzatzera animatuz, “euskara herri osora zabaltzearen bizi nahia posible egiteko guztion lanaren bitartez bakarrik lortuko” dugula azpimarratu du.

Alternatibak ordezkaritza zabala izango du Donostiako kaleetan. Arginzonizekin batera, besteak beste, Josu Estarrona Alternatibaren Arabako bozeramailea eta Pablo Fernandez Bilboko Asanbladako koordinatzailea izango dira.

Guztiona eta guztiontzat

Mireia Arginzoniz, Josu Aztiria, Karmele Aierbe eta Jokin Melida – EH Bilduko kideak

Diskurtso ofizialak eraginda, gizarteak ez du sinesten euskara desagertzeko arriskuan dagoenik. Gauza asko egin dugu denon artean eta hil-kanpaiak ez ditugu joko, baina errealitatea egoskorra da.

Behatokiaren urtez urteko txostenek erakusten dute euskaldunen hizkuntz eskubideek urratuta jarraitzen dutela Euskal Herri osoan, eta administrazio guztiek egunero urratzen dituztela; kale erabileraren neurketak eta inkesta soziolinguistikoak argi gorriak piztu dituzte. Agertutako datuek diote euskararen kale erabilera ez dela hazi azken hamabost urtean eta %13 eta %14 artean goia jo du. Hein horretan trabatuta dago, eta planto egin du. Soziolinguistikaren Klusterrak iradoki duen bezala, baldintzak aldatzen ez badira erabilerak ez du gora egingo, ez eta ez bada hiztun kopurua handitzen eta hiztunei euskara erabiltzeko aukera gehiago ez bazaie ematen.

Bestetik, euskaldunen kopuruak bost puntu egin du gora azken bi hamarkadetan Euskal Herrian, eta azken urteetan hazkunde hori apaldu egin da. Igoera hori batez ere gazteen artean gertatu da. Baina joera hori ez da islatu erabileran. Gazte elebidun gehiago egon arren, euskara gutxiago erabiltzen dute gaurko gazteek duela hogei urteko gazteek baino. Ez baitira euskaldun osoak; hobeto moldatzen dira erdaraz, eta euskaraz jarduteko zailtasunak dituzte; gune erdaldunetan bizi dira; euskararenganako atxikimendu apalagoa dute; eta pisu demografiko txikia dute, jaiotze tasak behera egin duenez.

Geldotze eta moteltze zantzuak sumatzen dira, beraz, euskararen normalizazioa galtze joeraren abiapuntu batean dago, eta ez badugu ezer egiten, galdu egingo dugu. Aurrera ez egitea atzera egitea da.

Bi estatu handien mehatxupean, euskarak mendeko estatus juridikoa du. Espainiako eta Frantziako Konstituzioek espainierari eta frantsesari balio hierarkizagarria ematen diete, estatuen baitan dauden gainerako hizkuntz komunitateak menderatu eta hizkuntza horietako herritarrak bigarren mailako bihurtzen dituzte. Asimetriak eta kanpo mugak nabarmenak dira: denok behartuta gaude erdara jakitera, baina ezin dugu inor behartu euskara jakitera. Euskal Autonomia Erkidegoaren Estatutuak eta Nafarroako Foru Hobekuntzak Espainiako Konstituzioak ezarritako erdaldunen elebakartasuna toleratzen dute eta euskaldunena eragozten.

Gaur egun euskara ez da ofiziala Euskal Herriko bere lurralde osoan. Eta euskararen estatusa, bi estatutan zatitua, bost eraentza juridikok arautzen dute. Ondorioz, euskal hiztunak eskubide desberdinak ditu bizi den edo dagoen tokiaren arabera; eta ofiziala ez den eremuetan euskaldunak ez du hizkuntz eskubiderik.

Bidegurutzean gaude: euskararen egungo politika eta egitura juridiko hauskorrean jarraitzea ala euskararen politika aldatzea eta beste marko normalizagarri bat eraikitzea. EH Bilduk euskararen politika zaurgarri honetatik ahal den azkarren irtetea eta euskararen beste marko normalizagarri bat eraiki nahi du.

Orain arteko hizkuntz politikek ez dute balio izan euskaldun eleaniztunez osatutako Euskal Herri euskalduna berreskuratu eta berrezartzeko. Kasurik onenean ere, intentsitate gutxiko politikak izan dira. Euskararen garapenak behar dituen minimoen azpitik. Eta, oro har, euskararen egoera minorizatuak ito egiten ditu ahalegin normalizagarri horiek, oztopoak bultzadak baino handiagoak direlako.

Horrenbestez, EH Bilduren ustez, hogeita hamar urteko mendeko politika partzialaren ondoren, euskararen garapen osoa azkartu eta lortzeko, beste hizkuntz politika bat, lehentasunezkoa eta burujabea, garatu eta gauzatu behar dugu. Euskarari estatus egokia ematea ezinbestekoa da, berezkoa, normalizatu beharrekoa, ofiziala, lehentasunezkoa eta jakin beharrekoa izan dadin. Hizkuntz politika berriaren oinarriak honako hauek izan behar dute:

1.- Burujabea, kanpo esku-hartzerik gabekoa. Gaur egun dauden oztopoak eta debekuak gainditzeko eta politika eragingarria abian jartzeko.

2.- Estatus juridiko egokia duena. Euskara da Euskal Herriko berezko hizkuntza eta normalizatu beharrekoa, hizkuntza ofiziala, lehentasunezkoa eta jakin beharrekoa.

3.- Euskara erdigunean jarri eta baliabide nahikoak dituena: Euskararen normalizazioaren zentralitatea aldarrikatu eta praktikara eraman behar dugu. Euskara ardatz bai diskurtso eta praxi politikoan, eta baita administrazio publikoaren egituretan ere. Era berean, zentralitateak esan nahi du baliabide pertsonalak eta baliabide ekonomiko nahikoak bideratu behar direla euskararen normalizaziorako, pauso kuantitatibo eta kualitatibo nabarmena emanez.

4.- Zeharkakoa egin. Euskararen normalizazioa gizabanako eta eragile guztien bultzadatik eta auzolanaren eskutik etorriko da. Eragile guztien erantzukizun aktiborik ez bada, ez da normalizaziorik lortuko. Era berean, hizkuntz politika bateratua egiteko Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, eta Nafarroa Garaiarekin eta Iparraldearekin koordinatzeko; tokian tokiko errealitate bakoitzaren abiaburua, baldintzak eta erritmoak kontuan hartu behar dira.

Euskaraz bizitzea ahalbidetuko duten baldintza politikoak, juridikoak, sozialak, ekonomikoak eta kulturalak lortu behar ditugu. Euskararen erabilera irabazpidean jartzeko, beste hizkuntz politika bat egiteko, euskararen normalizazioan jauzi kualitatiboa emateko, euskara unibertsalizatzeko. Euskara denona eta denontzat izateko.

Hamar urtez Euskal Herriko ezkerra eraldatzeko lanean

SEDE BILBAO Plaza de la Casilla 6, bajo 48012 Bilbao Tlf. 94.423.72.69

SEDE DONOSTIA Calle Autonomía 15, bajo 20006 Donostia Tlf. 94.326.57.80

SEDE GASTEIZ Calle de Los Herrán 25, bajo 01002 Gasteiz Tlf. 94.577.27.70

X