Sortzaileak (Joxemari Carrere)

Azken aldian ezker eskuin agertzen ari dira sortzaileen gaineko iritziak eta ekimenak. Bazen garaia pentsatuko du askok, arrazoi osoz. Sortzaileak eta artistak kulturaren oinarri garrantzitsuenetakoak dira, euren lanik gabe ez baitago ezer, ez dago ez literaturarik, ez antzerkirik, ez arterik, ezta musikarik ere. Kulturaren ekosistemaren barnean, ordea, sortzaileak eta artistak dira euren lana prekarietate izugarrienean garatzen dutenak. Ez dugu orain hitz egingo sormen lana garatu eta erakutsi ahal izateko espazioen beharraz eta hauen baldintzen gainean. Ez gara mintzatuko kulturari, orokorrean eta sortzaileei bereziki, hedabideetan eskaintzen dieten espazioez. Ezta ere kultur programazio eta espazio publikoetan inexistentziara kondenatutakoak direnei buruz. Ez ditugu aipatuko diru zein bestelako laguntzak jasotzeko dauden zailtasun burokratikoak. Horiek guztiek, jakina, arrunt baldintzatzen dituzte sortzaile eta artisten lan ekoizpenak. Hainbeste baldintzatu ezen, uste baino gehiagotan, ez dira egiten nahi diren lanak, merkatuak agintzen dituenak baizik; sortzailearen sormen askatasuna ezbairik gabe baldintzatuz, sormen lanak merkantzia hutsa bihurtuz; kultur eskaintza aske, anitza eta kritikoa baldintzatuz; herri batek beharko lukeen kultur kritiko, aurrerakoi eta berritzailea bazter bidera igorriz.

Gehiago irakurri…

Josu Estarrona «Herri helburua, herri erronka: bizitza duinak bermatzea beharko luke»

Gure kide Josu Estarrona Elizondo eusko legebiltzarrean: «Herri erronka dugu aurrean, baina jaiotze-tasa igotzea ez da bere horretan herri helburua, gaur berriro ere Lehendakariak esan duen bezala, herri helburua, herri erronka: bizitza duinak bermatzea beharko luke. III Eskuartean dugun arazoa ez da, hainbatetan esan duzun moduan: “haurrak ekarri behar ditugula pentsioak mantentzeko edo eskulana behar dugulako”, ez gara ari ongizate ereduaren finantzaketaz. Auzia da gazteak eta ez hain gazteok seme-alabak izan ala ez aukeratu ahal izatea, eta horretarako, baldintza sozial eta ekonomikoak ematea. Herri honetan, gaur egun, guztiok ez ditugulako aukera berdinak guraso izateko.Eta horretan eragin behar dugu, baldintza sozio-ekonomiko onak sortzen; eta horretarako ausardia eta jauzi kualitatibo bat ematea beharrezkoa da gazteriari zuzendutako politiketan».

Gehiago irakurri…

Guztiak boto baliodun (Maria del Rio)

Hauteskunde ziklo luzea bukatu denean, aste batzuk emango ditugu emaitzak aztertzen eta itun posibleen inguruan hitz egiten. Biziki jarraituko ditut berri horiek, halere, oraingoan ez dut aipatu gabe utzi nahi historikoa izan den gertakizuna. Azken bozetan adimeneko desgaitasuna duten pertsona gehiagok bozkatzeko aukera izan dute: Nafarroan 2.000 pertsona inguru eta EAEn, berriz, 6.300.

Gehiago irakurri…

Maiatzak 17 (Maria del Rio)

Kaleak kolorez jantzita ikusiz gero, gogoratu gaurkoa LGTBIfobiaren aurkako nazioarteko eguna dugula. Duela 29 urteko egun berean, homosexualitatea gaixotasun izateari utzi ziolako Osasunaren Mundu Erakundearentzat. Eta hiru hamarkada igaro arren, ezinbesteko aldarrikapen eguna da. Aurten, gainera, halabeharrez Francis Vadillo datorkigu burura, 40 urteigaro direlako poliziak tiroz hil egin zuenetik Errenteriako diskoteka baten atarian. Trabestia zen eta bere heriotza LGTBI borrokan mugarria izan zen Euskal Herrian. Aurten ere, Stonewalleko istiluak izan zirela 50 urte betetzen dira. Urte borobila beraz, hausnarketarako egokiak diren horietakoa

Gehiago irakurri…

Euskal ondare kulturalaz (Josu Estarrona)

Pertsonak erdigunean jarriz politika egiteko moduaz hitz egiten dugu sarritan, ez, ordea, politika erdigunean jarriz pertsonok egiten dugunaz. Nire bizitzako momentu honetan esaten didate politikoa naizela; eta nik erantzun militante politikoa naizela legebiltzarrean, eta, jakina, pertsona beste edozeren gainetik. Eta politikagintzan, bizitzako esparru gehienetan bezala, aurrean dituzun pertsonak erabakigarriak izaten dira beste elementu batzuen gainetik, kasu batzuetan alderdi politiko baten sigla eta ideologia beraren gainetik ere. Pertsonala politikoa da, eta politikoa pertsonala, eta, agerikoa badirudi ere, ideologia eta kultura politiko ezberdinen ordezkarien artean egunero lan egin eta negoziatzerakoan oso presente izan beharreko kontua da, milaka pertsona ordezkatzeak dakarren arduragatik eta are gehiago akordioa akordioagatik bilatzen den garai hauetan.

Gehiago irakurri…

Aktibismo zikina (Maria del Rio)

Berriki, Brigitte Vasallo idazle eta ekintzaile feministak, hitzaldi bat eskaini du Bilbon. Aztertutako gaia, guztiz egokia eta gaurkotasun handikoa: ezkerreko gune mistoak eta feminismoak. Hausnarketarako elementu anitzak utzi zituen, baina gauden hauteskunde garai honetan, kontzeptu bat nabarmendu nahi dut: aktibismo zikina.

Gehiago irakurri…

Egitasmo poliedrikoa (Bikila)

Izan ziren garaiak non batzuen ustetan “lehenengo etxea -nazioa- eraiki behar genuen eta geroago ikusiko zer koloretan pintatu” (sozialismoa edo bestelako gizartea). Zorionez, ETAren bosgarren biltzarrean askapen nazionala eta soziala “txanpon bereko bi aldeak” zirela aldarrikatu zen, eta horrela izan da gaurdaino. Horren aurrekaria genuen Hirugarren Internazionalean: Mundu guztiko langileak eta herri zapalduak, elkar gaitezen! Aldarri egin zuenean Lehenengo Internazionalaren aldarri proletalgo hutsa zuzenduz.

Gehiago irakurri…

Fatuarte “Etxerik ez dutenen kopuruak gora egin du nabarmen Bilbon azkenaldian”

Jone Goirizelaia Bilboko alkategaiak, Aitziber Ibaibarriaga bozeramaileak eta Alba Fatuarte zinegotziak agerraldia egin dute gaur Altamiran, ia ehun pertsonentzat ostatua ematen duten neguko aterpetxeen itxiera salatzeko. Adierazi dutenez, Udal gobernuak “ez ditu bere politikak Bilboko kaleetan lo egitera behartuta dauden pertsonen errealitate aldakorrera egokitu, hauen kopuruak gora egiten duen bitartean”.

Gehiago irakurri…

Bizikidetza lantzen

Itzultzailea ez naizen heinean, ezta hizkuntzetan aditua ere, askotan zalantza ugari sortzen zaizkit zenbait hitz aukeratzeko orduan, eta, bereziki, zenbait hitzen sinonimoak bilatzerakoan. Oraingoan, arazoak izan ditut gaztelerazko «convivencia» eta «coexistencia» izenekin, arrunta baita biak «bizikidetza» bezala izendatzea. Dena dela, bizikidetza terminoa askoz ere zorrotzagoa da; batzuetan gauzaezina dirudien helburua.

Gehiago irakurri…

X