Itzalpeko errealitatea

Maria del Rio – Alternatiba

Urtero bezala, etxeko langileen elkarteak (ATH-ELE) sektoreko lan baldintzei buruzko inkesten datuak ezagutarazi ditu. 2018an elkartearen aholkularitza zerbitzua erabili zuten etxeko langileei esker lortu dituzte datuak. Ondorioak aintzat hartzekoak dira, ez soilik 500 langilek baino gehiagok emandakoak direlako, eguneratuak eta fidagarriak diren bakarrak direlako ere. Izan ere, hein handi batean itzalpeko errealitatea da hau.  Egia da etxeko langileen kontratazioa  gure artean nahiko zabalduta dagoela, ez da inondik inora klase aberatsenek soilik erabilitako zerbitzua. Hala ere, ekonomia sektore honen egoeraren inguruan dagoen informazioa oso urria da. Eusko Legebiltzarrak eskaria egin arren, aurten ere Eusko Jaurlaritzaren ikerketaren zain gaude.

Ez gara harrituko ia etxeko langile denak emakumeak direla jakiterakoan, edo jatorri atzerritarra dutenek pisu handiagoa dutela ezagutzean, bereziki barne-lanean dihardutenen artean. Baina, beharbada, ez dugu  hausnartu egun batetik bestera lanik gabe geratzea oso ohikoa dela sektore honetan, eta egoera horretan langabezia-prestazioa izateko eskubiderik ez dutela, bakarrik hilabete bateko kalte-ordaina lan egin duten denbora tartea kontuan hartu gabe. Gainera, legeak ezartzen dituen betekizunak, esaterako, gehienezko ordu kopuruak eta atsedenaldiak ez errespetatzea ohikoena da.

Etxeko langileen egitekoa, etxeko zereginaz gain, zaintza lanak izaten dira, haurrena eta bereziki  menpekotasuna duten adinekoena. Baina, zer gertatuko litzateke etxeko langile denek lan baldintza duinak izango balituzte eta beharrezko kontrolak ezarriko balira? Dudarik gabe, are ageriagoa izango litzatekeela gure gizartean zaintza beharrak konpondu gabeko arazoa direla. Gizarte zerbitzuen funtzionamendu egokia ezartzea ezinbesteko neurria da, baina ezin da bakarra izan. Sistema osoa berraztertu eta berrantolatzeko beharra dago, adibidez, lana eta zaintzak uztartzeko aukerak ezarriz. Bien bitartean, etxeko langileen egoera kaxkarrak baimenduz gabeziak ezkutatzen goaz.

GARAn argitaratua

(Bideo) Hitzaldia: Ezkerra eta nazio eraikuntza. Joxe Iriarte “Bikila” eta Jule Goikoetxea

Alternatibak hitzaldia egin zuen joan den urtarrilaren 24an bere Donostiako egoitzan, ezkerraren eta eraikuntza nazionalaren arteko lotura aztertzeko. Horretarako, eskarmentu handiko bi hizlarik hartu zuten parte solasaldian: Joxe Iriarte “Bikila”, Alternatibaren Koordinakunde Nazionaleko kidea, idazlea eta euskal ezkerreko militante historikoa; eta Jule Goikoetxea, filosofoa, ekintzaile feminista eta EHUko irakaslea.

Estaturik gabeko nazioetan eztabaida etengabe bezain korapilatsua izaten da hitzaldian jorratutakoa: burujabetzaren edota eskubide sozialen aldeko borrokaren artean lehentasuna zeinek duen. Askorentzat txanpon beraren bi aldeak dira, guztiz banaezinak, baina bada uztartze hori ezinezkotzat jotzen dutenak. Horren inguruan aritu ziren.

Unibertsitate hiri… pribatua

Alba Fatuarte – Alternatiba

Publikoa dena, berriz ere, irabazi pribatuaren esku. Oraingoan hezkuntza da aitzakia. Bilbora etorriko diren goi-mailako hezkuntza proiektu pribatuen zerrenda egunez egun luzatzen doa; azkena, Navarrako Unibertsitatea (ez dezagun NUPekin nahastu). Berri txarra benetan Opus Dei Bilbora heltzea, noren eta udal gobernuaren eskutik.

Aburtok “talentuaren irla” izendatu duen Zorrotzaurreko eremuan, fundamentalismo katolikoak lekua izango du, elitismoa eta misoginia zabaltzea helburu duen entitate batek: Txalo bero bat alkate jaunarentzat.

Baina nafar unibertsitate pribatua ez da bakarra. Udal Gobernuaren komunikazio adituek buruari luze eraginez “Unibertsitate Hiria” bataiatu duten egitasmoak, beste hezkuntza proiektu elitista asko barnebiltzen ditu, ia denak Zorrotzaurren kokatuko direnak: IMQ eta Deustuko Unibertsitatearen Medikuntza Fakultatea, Mondragon Unibertsitatearen AsFabrik, DigiPen eskola estatubatuarra, KunstHal Diseinu Eskola, Cambridge Innovation Center, Erresuma Batuko beste bi diseinu eskola, eta batek daki oraindik zenbat sorpresa gelditzen zaizkigun egunkarietako azaletan ikusteke. Izan ere, horrelaxe izan dugu goi mailako ikasketa zentro hauen etorreraren berri: komunikabideen bidez. Gardentasun izpirik gabe eta aurretik inorekin eztabaida publikorik izan gabe, ez udal-taldeekin ezta hezkuntza eragileekin ere, eta are gutxiago Deustuko Erriberako bizilagunekin.  

Eta gaiak merezi du eztabaida, horrelako operazioekin gutxi batzuk etorkizuneko hiri eredua marrazten ari direlako, baina horren ondorioak, alegia, hezkuntza sistemen arteko desorekak, eta hiriaren garapen ekonomiko eta urbanistiko kapitalista basatiaren ondorioak, herritar guztion lepotik ordainduko direlako. 

Askok bere buruari galdetuko diote: Zergatik ari da Udala goi mailako ikastetxeak finantzatzen, ez bada bere eskumena, are gutxiago beren kudeaketa erakunde pribatu baten esku badago? Ez al da hezkuntza alorreko udal eskumena haurreskolak eraikitzea edo eskola publikoetan konponketa lanak egitea? zergatik ez zaio dirutza hori Bilboko eskolek dituzten beharren zerrenda luzea murrizteko erabiltzen? Nola justifikatzen dira diru publikoa esku pribatuetan uzteko operazio hauek?

Udalak berak diru xahuketa hau azaltzeko idazten dituen txostenetan aurki dezakegu erantzuna. Bertan hainbat ardatz estrategiko aipatzen dira, banan-banan: Atzekoz aurrera, bosgarrena “Bilbao gazte” ardatza da eta laugarrena “ezagutzaren hiria”, baina zein da lehena zerrendan? Lehentasuna ez dira gazteak; ezta ezagutza edota jarduera ekonomikoa sustatzea ere; lehengoa Zorrotzaurreko Proiektu Estrategikoa da. Hau da, proiektu sorta hauen helburuak ez du zerikusirik kalitatezko hezkuntza eskaintza bat egitearekin, ezta Bilboko gazteen etorkizuna hobetzearekin. Udal Gobernuaren helburua duela 20 urte diseinatutako Zorrotzaurreko proiektu megalomano hura aurrera ateratzea da. Baina hasiera batean “elkarkidetza publiko-pribatuaren oasia” izango zenaren aztarnarik ez dago eta gaur egun, eragile pribatuek ez dute “talentuaren irlara” etortzeko inongo asmorik, ez bada instituzio publikoek alfonbra gorria eta baliabide publikoak euren eskura jartzen dituztelarik. 

Adibide argi bat KunstHal diseinu eskola pribatuarena da: Udalak Papelera eraikina 20 urtez lagako dio eragile pribatu honi dohainik eta, gainera, 1,2 milioi euroko konponketa lanak ordainduko dizkio eskola bertan zabaldu dezan. Gerora, gazte bilbotar batek bertan ikasteko asmoa badu, 6.000 euroko matrikula ordaindu beharko du gutxienez. Ez al zegoen alternatibarik Papelera eraikinarentzat? Diseinu eskola bat bertan kokatu nahi bada, zergatik ez aztertu Eusko Jaurlaritzarekin eta Euskadiko ID-arte goi mailako diseinu eskolarekin bertan kokatzeko aukerak? are gehiago kontuan izanda Jaurlaritzak bere garaian milioi bat euro inbertitu zuela eraikin honetan, eta diseinu eskola publiko hau prest dagoela Gasteizkoaz gain, Bilbon beste egoitza bat zabaltzeko. 

Hirigintzari dagokionez ere, argi dago Aburtoren gobernuak hezkuntza eragile pribatu hauen zerbitzura jartzen ari dela, interes publikoaren gainetik. Horren adibide argia da IMQ alboan eraikiko den medikuntza unibertsitate pribatuaren proiektuari udaletik ematen ari zaizkion pribilejioak, nahiz eta ondo jakin fabore-tratu horrek arazo juridikoak ekarri ditzakeela, Urretxindorra, Mercadona eta Udalaren arteko auzian gertatu den bezala. Bide batez: Nork ordainduko ditu kudeaketa txar horren ondorioak? Ikusteke dago, baina dirudienez herritarrok gure poltsikotik ordaindu beharko ditugu bere garaian udal honetako kudeatzaileek egindako okerrak.  

Beraz, argi dago non dauden lehentasunak: Zorrotzaurrerako aurreikusi zuten proiektuak aurrera egin behar du, bai ala bai, kosta ala kosta, eta edozein prezio ordaintzeko prest dago Bilboko Udala. Berdin die monokultibo ekonomikoa sustatzea edo gizarte desorekak eratzea. Duela 20 urte oso bestelako baldintza eta testuinguru ekonomiko batean diseinatutako proiektu batekin tematuta daude. Proiektu megalomanoen garaia zen, arkitekto famatuak Bilbora erakartzeko garaia, geroxeago helduko zen sariak irabazteko obsesioa… den dena diru publikoa xahututa noski. Eta hori bera da egun Zorrotzaurrerekin gertatzen ari dena. Gobernuak “aukera espazio” bezala izendatzen du, eta izan liteke, baina galdera da: Aukera horiek norentzat baliatzen ari dira? Herritarrentzat eta guztion interesari begira ez behintzat. 

Eta interes publikoaz ari garela, ezin ahaztu auzi honetan zentrala den hezkuntzaren ardatza. Nik neuk ez nuke planteatuko Unibertsitate publikoa Vs. Pribatuaren arteko dikotomia sinple baten modura. Izan ere, guztiek sortzen dute ezagutza eta talentua, baina ezin dugu inoiz ahaztu unibertsitate publikoa dela sarbidean aukera berdintasuna bermatzen duen bakarra, eta interes orokorra lehenesten duen bakarra. Horregatik instituzioen betebeharra da hezkuntza eragile publikoei lehentasuna  eta babesa ematea. Baina operazio hauek epe luzera kohesio sozialari dagokionez sortuko dituen desorekak saihestezinak izango dira, ez badugu hemen eta orain eztabaida publiko bat zabaltzen “unibertsitate hiri” honen inguruan: Eztabaida hezkuntza eragileekin, baita Bilboko sentsibilitate politiko ezberdinetako taldeekin eta nola ez, Deustuko Erriberako auzokideekin, etorkizuneko Zorrotzaurre hori heldu baino lehen, beraiek direlako gaur egun irla horretan bizi direnak, beharrizan errealak dituztenak, kutsadura, obrak eta uholdeak jasan behar dituztenak, eta instituzioen aldetik erantzun bat behar dutenak.

Bilboko Uriolan argitaratua

Alternatibak babesa agertu die GARAko langileei eta gizarteari komunikazio proiektu herritarrak defendatzeko deia egin dio

Alternatibako Koordinakunde Nazionalak salatu egin du milaka euskal herritarren ahalgin eta bultzadarekin martxan jarritako komunikabideen kontrako enegarren erasoa. Gararen kontrako lapurretaren harira doa salaketa, modu bidegabean eta ulertezinean  egotzi baitzaio Eginen zorra. Ondorioz, komunikabide baten etorkizuna mehatxupean jarri dute, berez bideragarria dena, aniztasun informatiboa beraren kalterako.

Tamalez, euskal independentismoaren aurkako estrategia errepresiboan, orain Kataluniarekin eta TV3ekin egin bezala, Espainiako Erresumak zentsura, jazarpena eta komunikabideen itxierak baliatu izan ditu. Adibide larri bezain ugarien artean, 1998an Egin beraren itxiera dago, Ardi Beltzarena (2001) edota Euskaldunon Egunkariarena (2003). ETAren jarduera eten zenetik ere, bere joera zapaltzaileari jarraipena eman dio estatuak: Apurtu eta Ateak Ireki webguneak itxi, kazetariak atxilotu (Alfredo Remirez) eta Mozal Legea ezarri (Hala Bedi eta Argia).

Egoera honen aurrean, Alternatibak bere babesa agertu nahi die Garako langile guztiei. Gizarteari, bestetik, dei egin dio bide guztietatik babesten jarrai ditzala martxan jarritako komunikabide herritar independenteak, gizarte anitza eta demokratiko baten ezinbesteko osagai direlako.

Izena duenak izana du

Maria del Rio – Alternatiba

Ia hilabete bat igaro da zutabe honi “Gezurra ari du” izenburua jarri genionetik eta, azken egunetan, bereziki Andaluziako aldaketa politikoaren harira, gezurra goitik behera dabilela esango nuke. Entzundakoen artean, indarkeriak generorik ez duela izan da errepikatuenetarikoa. Ondorioz, besteak beste, Genero Indarkeriaren aurka Osoko Babesa emateko Lege Organikoa indargabetzea proposatu du Voxek. Gaindituta zirudien eztabaida zabaldu da, berriz ere, eta, berarekin batera, terminologiaren borroka hasi.

Emakumeek sexu-genero harremanetan duten menpeko lekuaren ondorioz pairatzen duten indarkeriari hainbat izen eman zaizkio. Eta izendatze horrek ez du asmo teoriko hutsa, asmo politiko garbia baizik. Errealitate bat izendatzea, hein handi batean, errealitate bat sortzea da eta. Indarkeria horri izen bat jartzen diogunean, aldi berean, fenomenoa nola ikusten dugun definitzen ari gara. Hala, termino bakoitzak ñabardura jakin batzuk azpimarratuko ditu, norberarentzat garrantzitsua denaren arabera. Adibidez, “emakumeen aurkako indarkeria”-k indarkeriari aurre egiten dioten pertsonengan jartzen du arreta, kontzeptu deskribatzailea da. “Indarkeria matxista” erabiltzen badugu, ordea, harago goaz eta indarkeriaren arrazoiak nabarmentzen ari gara. Azkenaldian behar baino gehiagotan entzuten ari garen “etxeko indarkeria”, “familia barruko indarkeria” edo “bikote barruko indarkeria” terminoak erabiltzearen benetako helburua indarkeriaren egiturazko izaera ezkutatzea dela ondoriozta dezakegu.

Kontzeptuen anbiguotasun horren ondorio zuzena da indarkeria pairatu duten emakumeen kasuak ezin multzokatzea, izenari begira portaera ezberdinak iruditu ahal zaizkigulako. Finean, modu horretan ukatzen dena da indarkeria horien guztien lotura: egitura eta botere harreman bidegabeak ezartzen dituen sistema bera. Eztabaida faltsu honen atzean mugimendu feministak emandako aurrerapausoak daude; sistemaren erreakzioa baino ez da hau. Eta giza eskubideak negoziatzen ez direla aldarrikatzen dugun bezala, emakumeon eskubideak ere eztabaidaezinak direla ozenki oihukatzen jarraituko dugu.

GARAn argitaratua

Eskubideak pertsonentzat, arauak korporazio transnazionalentzat

“Gaur egungo merkataritza eta inbertsio akordioek irismen handiko eskubide bereziak ematen dizkiete enpresa transnazionalei, baita berauek balioan jartzeko pareko justizia sistema bati sarbidea ere.

Abantaila hauekin amaitu ahal izateko ISDS eta antzeko mekanismoak dituzten merkataritza eta inbertsio itunetatik ateratzeko eskatzen diegu Europar Batasuna nahiz Estatu kideei, baita etorkizunean tankera honetako itun gehiago ez sinatzea ere.

Enpresa transnazional nahiz beste hainbat enpresei buruzko Nazio Batuekin loteslea den Giza Eskubideei buruzko itun bat bermatzea eskatzen diegu Europar Batasuna eta Estatu kideei, era honetara enpresen zigorgabetasunarekin amaitzeko.

Enpresa transnazionalak munduan dituzten jarduera orotan eskubide sozial, eskubide ekonomiko eta ingurugiroarekin zerikusia dutenak errespetatzera behartzen dituzten legeak bideratu behar dituzte Europar Batasuna eta Estatu kideek.

Enpresa transnazionalen jarduerak kaltetutako pertsonek justiziara heltzeko eskubidea bermatua izan behar dute.”

Gehiago irakurri

Ezkerra eta eraikuntza nazionalaren harremana jorratuko du Alternatibak Donostian

Ostegun honetan, urtarrilaren 24an, Alternatibak hitzaldia egingo du bere Donostiako egoitzan ezkerraren eta eraikuntza nazionalaren arteko lotura aztertzeko. Horretarako, eskarmentu handiko bi hizlarik hartuko dute parte solasaldian: Joxe Iriarte “Bikila”,  Alternatibaren Koordinakunde Nazionaleko kidea, idazlea eta euskal ezkerreko militante historikoa; eta Jule Goikoetxea, filosofoa, ekintzaile feminista eta EHUko irakaslea.

Estaturik gabeko nazioetan eztabaida etengabe bezain korapilatsua izaten da hitzaldian jorratuko dena: burujabetzaren edota eskubide sozialen aldeko borrokaren artean lehentasuna zeinek duen. Askorentzat txanpon beraren bi aldeak dira, guztiz banaezinak,  baina bada uztartze hori ezinezkotzat jotzen dutenak. Horren inguruan ariko dira Bikila eta Goikoetxea.

Hitzaldia Alternatibaren Donostiako egoitzan izango da, Autonomia kaleko 15.ean (Easo plazako Euskotren geltokiaren ondoan), hilaren 24an, osteguna, arratsaldeko 19:00etatik aurrera. Euskaraz izango da, eta sarrera askekoa, aretoa bete arte. Solasaldia Alternatibaren hamargarren urtemugaren harira antolatutako hitzaldi sortaren baitan dago, Donostian egingo den lehenengoan hain zuzen ere.

Gure ondorengoek ere merezi dutelako, Bolintxu Bizirik!

Alba Fatuarte – Alternatiba

Etorkizuna politikarion ahotan maiz azaltzen den denbora da, eta egunotan, mugimendu ekologistak aukera ederra eskaintzen digu etorkizunaz aritzeko, Bolintxu bizirik mantentzeko aurrera eramaten ari diren lanari esker. Izan ere, Super Sur izenez ezagutzen dugun azpegietura erraldoia zabaltzeak ondorioak izango ditu, askotarikoak eta guzti-guztiak bilbotarren belaunaldi berrien kalterako. Eta ez diogu guk bakarrik, Jose Luis Bilbao, Bizkaiko Ahaldun Nagusi ohiak, harrokeriaz azaldu baitzuen obra honen kostua “guk, gure seme alabek eta, seguruenik, gure ilobek ordainduko” dutela. Tamalez ez zen bakarrik diruaz ari…

PNVren opari ederra bihar-etziko bizkaitarrentzat: 30 urteko hipoteka, lurraldean inoiz eginiko obrarik garestiena ordaintzeko. Badakigu zein den euren erantzuna, gehiegitan entzun dugulako, “garapenak ondorioak dituela; tortillarik ez dagoela arrautzak puskatu gabe”. Baina akaso kostako zaie kasu honetan halakorik esatea, arrautzak apurtu bai, baina inolako tortillarik ez dagoelako. Kotxerik gabeko errepide lotsagarria baita Super Sur; konparazioetarako hain ohikoa duten estatuko hegazkinik gabeko aireportuak edota jenderik gabeko trenak gogora ekartzen dizkiguna.

Arrautzak, oraingoan, Arnotegi eta Pagasarri mendien arteko haran ikusgarri bezain ederra da. Bilbotarron benetako altxorra, askok bihotzean daramatena handik egin dituztelako, txiki txikitatik lehendabiziko ibilaldiak gurasoekin, edota mendi irteerak lagunekin, Pagasarri edo Ganekogortarako bidean, nire auzotik, Santutxutik, asko abiatzen direlako Bolintxutik mendiotara. 

Gure ondorengoek ere merezi dutelako, Bolintxu Bizirik!Bolintxutik ibiltzea atsegin duten ororentzat, halako paisaia etxetik ordu erdira izatea da harro sentitzeko arrazoia, eta ez, Jose Luis Bilbaorentzat bezala, guztion dirua harropuzkeriaz xahutzea: 1.000 milioi euroko kreditua eskatu zuen eta horietatik 700 milioi ordaintzeke ditugu oraindik. Bizkaitarrok 40 milioi ordaintzen ditugu urtero interesetan eta orain beste 200 milioi gehiago xahutu nahi dituzteBaina larria, oso larria, izanik ere, PNVren Diputazioak zamatu digun hipoteka ekonomikoa ez da gure seme-alabek eta ilobek pairatuko duten ondoriorik larriena. Super Sur Ez Plataformako kideek ongi azaltzen duten bezala, errepidea 4 kilometro zabaltzearen ordaina Bilboren azken paradisu naturala hondatzea da. Atzera egiterik izango ez duena zauria, beste zauri bat, egin nahi diote bilbotarron ondare naturalari eta, horren aurrean, Bilboko Udalak bilbotarren alde; gaurko, biharko eta etziko bilbotarren alde, egin behar du.

Obra honen atzean dagoen alderdia eta interes ekonomikoak ikusita eta ezagututa, imajinatu dezakegu zer nolako etorkizuna espero duten bere seme-alabentzat; akaso natura zer den ikas dezatela erakustazoka edo museo moderno eta garesti bat jarriko diete Bilbo erdian, ingelesezko izen itxuroso batekin, noski. Guk oso bestelako etorkizuna nahi dugu, guztion ondorengoentzat, eta guztiz gauzagarria. Etorkizun bat non gaur egun bezala, ehunka bilbotarrek astebururo egiten dutena, Bolintxuz gozatzeko aukera izatea alegia, hemendik 10, 20 zein 50 urte barru ere egin ahalko den. Ez diezaiegun pribilegio hori lapurtu herritarrei inolako etekinik ekarriko ez dien lau kilometroko obra ikaragarri garestia egiteko.

Tamalez, arduragabekeriaz jokatzen ari da Bilboko Udala, alderdiaren eta enpresa eraikitzaileen interesak bilbotarren etorkizunaren eta altxor naturalen gainetik jarriz. Arduragabea eta onartezina baita Bolintxu galarazten uztea, jakinda haran honi Super Surrek egingo dion zauria ez digutela gure ondorengoek barkatuko, etorkizuneko bilbotarrek beren inguruaz harro egoteko arrazoi bat gutxiago izango dutelako.

Mikel Markezek kantatzen duenez, galde diezaiogun gure buruari “non gordetzen ote dugun bihotza” atzo orlegia zen ingurunea “lehor eta garratz” bilakatzen uzteko prest bagaude. Tamalez, hitz zorrotzak baino gehiago beharko ditugu Super Sur, edota euskaraz askoz egokiagoa den Super Zor, gelditzeko. Lehenik borondate politikoa eta bilbotarren interesak defendatzeko kemena;  bigarrenik gure ondare nagusia, ama lurra, babesteko sen ona; eta hirugarrenik, etorkizunean pentsatzeko eskuzabaltasuna.

Bilboko Uriola-n argitaratua

Alternatibak Kolonbiako bake prozesuaren oztopoak eta bilakaera aztertuko ditu Bilbon

Hurrengo asteazkenean, urtarrilak 23, Alternatibak hitzaldia egingo du Bilbon, Kolonbiako bake prozesuaren bidean izandako oztopoak eta bere bilakaera aztertzeko. Dagoeneko, bi urte baino gehiago igaro dira Cartagenan Gobernuak eta FARC-ek akordioa izenpetu zutenetik. Solasaldian bake elkarrizketetan parte hartu izan duten bi kidek hartuko dute hitza: Alberto Pinzon Sanchez eta Carlos Alberto Ruiz Socha. Aurkezle lanetan Diana Urrea Herrera Alternatibako Mahai Internazionalistako kidea arituko da.

Alberto Pinzon Sanchez, medikua eta antropologoa, 2001ko eta 2002ko  bake elkarrizketetarako batzordeetan aritu zen, non Kolonbiako gobernua eta FARC aurrez aurre egon ziren; bigarren aukeran ELN ere han izan zela. Carlos Alberto Ruiz Sochak, bestetik, akademikoa eta abokatua da, FARC-eko aholkularia izan zen duela bi urteko bake prozesuari begira eta egun zeregin berberetan dabil ELN-rentzat.

Hitzaldia bideratzeko ardura Diana Urrea Herrera Alternatibako kideak izango du. Kolonbian jaioa, legebiltzarkidea izan zen Gasteizen iragan legegintzaldian, eta Porto Alegreko (Brasil) Kolonbiako Bake Foroan parte hartu zuen 2013an.

Solasaldia urtarrilaren 23an izango da, arratsaldeko 18:30etatik aurrera Bilboko Hika Ateneoan (Ibeni kaia 1). Alternatibaren 10. urtemuga ospatzeko antolatutako hitzaldi sortaren baitan kokatua, sarrera askekoa izango da aretoa bete arte.

Borras «Kazetari guztiek autozentsuratzen dute bere burua, gutxi-asko»

Alternatibak Bilbon antolatutako hitzaldiaren harira Jordi Borras fotokazetariari BERRIAko kazetari Uxue Gutierrez Lozanok eginiko elkarrizketa.

Ofizioz fotokazetaria da Jordi Borras (Bartzelona, 1981), eta bokazio handiz bizi du ogibidea. Baita arriskuz ere. Izan ere, orain sei hilabete Espainiako polizia batek sudurra apurtu zion. Bosgarren liburua plazaratu berri du, Kataluniako erreferendum eguna ardatz hartuta: Dies que duraran anys. Alternatibak antolatuta, Bilbon eta Gasteizen izan da liburua aurkezten.

Zer aurki daiteke ‘Dies que duraran anys’ (Urteak iraungo duten egunak) liburuan?
Erreferenduma aitzakiatzat hartu, eta hiru hilabetez Katalunian bizitakoa laburbildu nahi izan dugu liburuan. 2017ko udazkenean Katalunian bizitakoaren irudi kronika bat da liburua, testuz lagunduta. Ikuspuntu independentistatik behatuta. Beste liburu bat ere posible litzateke: kontra zeuden espainolisten ihardespena. Hori aurreko liburu batean azaldu nuen, eta, orain, ez nien protagonismorik eman nahi. Liburua omenaldi bat da, erreferenduma posible egin zutenei eginikoa.

Kazetari gisa, nola bizi izan zenuen urriaren 1eko egun hura?
Hitz bakarrean laburbilduta: estresatuta. Ni lanean nenbilen, eta egun hura puntu gorena izan zen, baina nik ordurako bi egun neramatzan ia lorik egin gabe. Aurreko egunetik ari ziren herritarrak eskoletan lotan, eta hori ere kontatu nahi nuen.

Eta herritar modura?
Sentimenduak nahasten dira, noski: argazkilaria naiz, eta txikitatik naiz independentista. Egun hura ametsetako eguna zen niretzat. Zaila zen lan egin eta sentimenduak bereiztea. Une askotan konplikatua zen gainezka ez egitea. Dena batu zen: emozioak eta estresa.

Eta harrapatzea lortu ez zenuen irudirik ba al daukazu buruan?
Uste dut ezetz, baina askotan autozentsuratu dut neure burua. Izan ere, irudi batzuek ondorio oso larriak izan ditzakete beste pertsona batzuentzat. Argazki oinik ezean, irudi berak gauza oso ezberdinak helaraz ditzake. Gehiago ala gutxiago, baina kazetari guztiek autozentsuratzen dugu geure burua, eta pena da. Horrek badu zerikusirik herrialde bateko demokraziaren kalitatearekin. Zenbat eta autozentsura handiagoa, orduan eta kalitate gutxiago.

Liburuan irudiak dira nagusi, baina hitzez lagunduta doaz. Nola uztartzen dira biak kontakizunean?
Liburua kronika subjektibo bat da, beste edozein kronika bezala. Kapituluka banatuta dago, eta kapitulu bakoitzean idazle baten testu literario bat ageri da, lehen pertsonan idatzia. Bi munduak uztartzea da liburuaren gakoa, eta oso produktu berezia sortzen da horrela.

Berehalakotasunaren aroan liburu bat argitaratu duzu. Zertarako?
Liburuen bidez, aukera dut gaiak luze eta zabal lantzeko, baina lan egiteko bi erak uztargarriak dira: berehalakotasun sorta batek osatzen du liburu bat. Horren isla da Dies que duraran anys. Denera, 60.000 argazki atera nituen, hor badago istorio on bat kontatzeko materiala. Ezinezkoa da istorio bat kontatzea klikaren diktaduraren menpe.

Oraingoan ez, baina espainolismoaren eta eskuin muturraren berri ematen diharduzu 2007tik.
Espainolismoak eta eskuin muturrak sektore paraleloak izan beharko lukete, baina eskutik doaz maiz. Katalunian, eskuin muturra espainolismo erradikalenetik eratorria da. Eskuin muturraren mobilizazioetara joaten hasi nintzenean, gaiaren inguruan desertu informatibo itzela zegoen; ez zegoen prentsarik. Faxismoaren banalizazio ikaragarria dago bertan. Egun, edonor ibil daiteke bandera frankista batekin kalean, lasai-lasai.

Esan izan duzu zure argazkiek indarkeria irudikatzen dutela. Bada, zeri deritzozu indarkeria?
Indarkeria agertzen da argudiorik ez dagoenean. Indarkeria norbaiti min emateko indar nahikoarekin eginiko ekintza da, baina askotan hitz hau batzuentzat erabiltzen da, eta besteentzat ez. Poliziaren oldarraldi bat indarkeria da. Beste kontu bat da legezkoa izatea. Gomazko pilota batekin norbaiti begian jotzea indarkeria da. Zaborrontzi bat kale erdian gurutzatzea, ez.

Indarkeria zeure larruan jasan duzu: 2018ko uztailean, Espainiako polizia batek sudurra apurtu zizun.
Eraso horren ondorioz, polizia inputatu dute, baina baita neu ere. Kontakizunak zalantzarako tarterik ez du, eta eskerrak. Zirrikiturik ez dagoelako; bestela, Altsasukoak bezala egongo nintzateke: ziegan. Herritar baten hitzak ez du baliorik poliziaren hitzaren aurrean.

Holakoetan, beldurra sentitzen da?
Askotan. Ez naiz pertsona ausarta, zuhurra baizik. Ikaragarri gustatzen zait nire lana, eta balio batzuei jarraikiz egiten dut, baina ez naiz kamikaze bat. Aspalditik jasotzen ditut heriotza mehatxuak, eta oraindik bi hanka eta bi beso ditut. Orain ezagutzen naute, eta geroz eta zailagoa egiten zait nire lana egitea.

Hamar urtez Euskal Herriko ezkerra eraldatzeko lanean

SEDE BILBAO Plaza de la Casilla 6, bajo 48012 Bilbao Tlf. 94.423.72.69

SEDE DONOSTIA Calle Autonomía 15, bajo 20006 Donostia Tlf. 94.326.57.80

SEDE GASTEIZ Calle de Los Herrán 25, bajo 01002 Gasteiz Tlf. 94.577.27.70

X